Mijt herkennen en behandelen

Een kwaaltje die veel voorkomt bij ratten is het hebben van ongenode gasten genaamd mijt. Mijt zijn kleine geleedpotigen die in dezelfde orde vallen als teken: óók al van die vieze kleine beestjes! De meest voorkomende mijten bij de tamme rat zijn de bloedzuigende mijt, vachtmijt en de schurftmijt, maar ook oormijt kan bij ratten voorkomen. In dit artikel leg ik alles uit over dit onsmakelijke onderwerp, inclusief hoe je van ze af kan komen.

Wat is mijt?

Zoals al aangegeven is mijt een geleedpotige, die leeft op (dode) dieren, planten of rottende stoffen. Er zijn onder de mijten 546 families met in totaal meer dan 45.000 soorten. Hiervan zijn er 10.000 parasitair: dit zijn de mijten die leven van of op een gastheer of -vrouw. Over deze mijten hebben we het in dit artikel: parasitaire mijten kunnen namelijk de tamme rat kiezen om op en van te leven.

Een mijt is zo klein dat je hem met het blote oog niet kan zien, maar wel met een microscoop. Het is een klein rond beestje met doorgaans 8 poten wanneer ze volwassen zijn. Vooral ratten die ouder zijn of zwakker door bijvoorbeeld ziekte zullen sneller last krijgen van mijt. Mijten veroorzaken altijd jeuk.

Soorten mijt bij ratten

Er zijn dus drie soorten mijt die veel bij ratten te vinden zijn, waar ik verder op in zal gaan. De bloedzuigende mijt, de vachtmijt en de schurftmijt welke ook graafmijt genoemd wordt.

De bloedzuigende mijt is een mijt die alleen de rat opzoekt wanneer hij honger heeft en bloed wilt zuigen, verder verblijft deze mijt in de omgeving van de rat. Doordat er bloed wordt gezogen kan er bloedarmoede ontstaan waardoor de rat zich zwakker voelt. De huid van de rat kan een allergische reactie veroorzaken op de beten.

De vachtmijt blijft wel op de rat zitten e is te herkennen aan het vele krabben wat de rat doet: zo’n klein beestje die op je loopt kriebelt! Soms kunnen ze schilfers ontwikkelen door het vele krabben.

De schurftmijt is een mijt die veel schade kan veroorzaken, hij wordt ook graafmijt genoemd omdat deze mijt gangetjes ‘graaft’ vlak onder de huid van de rat. Ook dit jeukt enorm en de rat kan erg veel last hebben van deze mijt. Er kunnen overal op het lichaam wondjes en kleine knobbeltjes ontstaan, voornamelijk bij de staart, geslachtsdeel, pootjes en op de neus. Ook zie je bij deze mijtsoort vaak dat een rat gerafelde oren, oftewel ‘bloemkooloren’, krijgt.

Behandelen

Mijt is een vervelende parasiet, dus voor het welzijn van jouw geliefde ratjes wil je natuurlijk snel van deze vervelende beestjes af. Gelukkig is behandelen tegen mijt goed mogelijk en vaak is er snel verbetering te zien. Het behandelen van mijt kan je doen met een stofje genaamd ivermectine. Dit is niet schadelijk voor jouw ratten maar dood wel de mijten.

Voorbeelden van producten met ivermectine zijn: Beaphar anti-schurft, Beaphar anti-parasiet en Beaphar anti-luchtpijpmijt. Deze producten hebben echter geen hoge dosis ivermectine en voor een serieuze mijtenplaag heb je wat sterkers nodig. Bij de dierenarts is hiervoor Stronghold kitten te koop: deze is te gebruiken bij ratten en ze hebben slechts 1 druppel in de nek nodig. Herhaal dit na 14 dagen. Behandel alle ratten die je hebt, want als je mijten hebt zitten ze overal. Het is ook verstandig om alles grondig schoon te maken en hangmatten heet te wassen om alle mijt te doden.

Preventief behandelen is niet nodig, wel raad ik het aan wanneer je nieuwe ratjes in huis haalt of wanneer je veel ratten bij elkaar hebt (bijvoorbeeld als je hobby uit de hand is gelopen of je een opvang hebt). Zelf behandel ik mijn ratten elke 3 tot 6 maanden, omdat er heel veel ratten komen en gaan in het rusthuis. Als je een stabiele groep hebt is dit dus niet nodig tenzij je ze verdenkt van het hebben van mijt. Ivermectine is niet schadelijk, dus als je het per ongeluk een keer aan een gezonde rat geeft kan dit geen kwaad.

Advertentie

Een knaagdierenopvang starten: hoe en wat

Mijn knaagdierenopvang Stichting Opvang Pettings bestond 10 jaar lang en in die tijd heb ik regelmatig vragen gekregen van mensen die zelf ook een opvang willen beginnen: ‘wat moet je daar allemaal voor doen?’, ‘hoe kan ik het beste een opvang beginnen?’ en vooral ‘ik hou van dieren, dus het lijkt me leuk!’. First things first: dit is niet iets is wat je ‘eventjes snel’ doet, daarom leg ik graag uit wat je moet weten en doen vóórdat je een opvang of asiel start. Onderstaande punten zijn cruciaal voor het vallen of staan van een asiel of opvang. Disclaimer: Ondanks dat sommigen het denken, ben ik geen expert, maar wél een ervaringsdeskundige, daarom deel ik graag mijn kennis om anderen te helpen.

Het papierwerk.

Laten we beginnen met het makkelijkste deel. Je schrijft je in bij de KvK en je zorgt dat je je vakbekwaamheid haalt in de diersoort die je wilt gaan opvangen (dit moet je al op zak hebben als je een opvang begint na 1 juli 2014). Ga je net zoals ik knaagdieren opvangen, zorg dan dat je je vakbekwaamheid voor overige zoogdieren haalt. Deze kan je inmiddels op verschillende locaties volgen zoals bij Aeres Barneveld. Het behalen van dit certificaat kost afhankelijk van waar je hem behaalt een paar honderd tot bijna 1000 euro.

Wanneer je officieel als stichting aan de gang wilt, dien je een notaris in de hand te nemen die statuten voor je opmaakt. Hiervoor heb je afhankelijk van jouw gemeente meerdere bestuursleden nodig. De prijzen van notarissen kunnen behoorlijk verschillend zijn, dus bel er eens een aantal op voor een offerte. Houd er rekening mee dat je hiermee alweer een paar honderd euro verder bent.

Wanneer je alles hebt geregeld is het belangrijk om administratie bij te houden. Bewaar dus alle bonnetjes van uitgaven en zorg dat je ook bijhoudt wat er binnen komt. Als dit niet je sterkste kant is -zoals bij mij ook het geval is- kan je hiervoor een vrijwillige penningmeester proberen te krijgen.

Netwerken.

Zonder adoptanten en donateurs kan je geen opvang runnen, deze komen niet automatisch aangerend wanneer je een krabbeltje hebt gezet bij de Kamer van Koophandel. Hiervoor moet je hard werken. 

Als je een Facebookpagina, een Instagram-account en Twitter hebt aangemaakt, moet je natuurlijk ook nog zorgen dat je doelgroep jouw opvang kan vinden, zodat ze al die lieve tamme ratjes komen adopteren. Dit doe je door te netwerken. Ik doe dit zelf op verschillende manieren, bijvoorbeeld online: er wordt veel overleg gepleegd met collega opvangen waarmee ik in de loop van de tijd ben gaan samen werken omdat ze dezelfde ideeën hebben over de verzorging van dieren (we leren elkaar ook nog steeds van alles!). Maar ook regelmatig updates geven en actief zijn in groepen waar ook jouw doelgroep zit geeft jou meer volgers. Mensen moeten je vertrouwen alvorens ze hun dieren bij je afstaan of adopteren.

Offline netwerken is minstens net zo belangrijk. Bezoek plekken en evenementen waar het diersoort dat jij opvangt centraal staat en stel jezelf voor, maar zorg ook dat iedereen die in de opvang komt een goed woordje voor je wilt doen. Mond-tot-mondreclame is goud waard! Hiervoor kan je ook kaartjes laten drukken bijvoorbeeld en vragen of je deze bij knaagdier kundige dierenartsen mag leggen.

Netwerken kan een lange tijd in beslag nemen, ik heb ook niet binnen twee weken een grote naam in de opvangwereld gekregen. Dit heeft tijd nodig, en volgers die 100% achter je staan en dus jouw opvang aanraden bij anderen. Vanzelfsprekend werkt dit alleen als je dierenwelzijn altijd als prioriteit ziet en wanneer je het goede voorbeeld geeft, maar zorg ook dat je een goede portie sociale skills op zak hebt: als je niet met ‘lastige klanten’ om kan gaan kan je beter geen eigen opvang beginnen. Houdt er rekening mee dat hoe goed je ook je best doet er altijd mensen zijn die het niet met je eens zijn en in het ergste geval jouw goede naam willen schaden. Zorg dat je stevig in je schoenen staat dus.

Geld

Dieren kosten geld, ook als ze in het asiel zitten. Sterker nog, in het asiel kosten dieren over het algemeen meer geld. Dit komt omdat er veel mensen zijn die dieren dumpen die ziek of oud zijn, of ze dumpen dieren buiten waardoor ze ziek worden. Drie keer raden wie na de vondst de dierenarts moet gaan bezoeken én betalen… juist, jij. Dit kan behoorlijk in de kosten lopen, en geloof me, zo’n magische geldboom waar iedereen het over heeft: dat is een fabeltje. 

Daarnaast hebben alle (kooi)dieren (geschikte!) verblijven nodig, ze komen vaak niet in geschikte kooien in de opvang dus zorg dat je bent voorbereid. Alle benodigdheden moet je al in huis hebben, daarnaast zijn voer en bodembedekking kosten die altijd terug blijven komen. Zorg echt dat je eerst een behoorlijke pot geld achter de hand hebt, anders kom je in de problemen. Ook donateurs komen niet aanstormen zodra jij een Facebook pagina hebt aangemaakt voor je asiel.  

Kennis en passie.

Deze twee punten bundel ik even. Allereerst is het erg verstandig om kennis op te doen vóór je een opvang begint, zowel in praktijk (het houden van de diersoort die je wilt gaan opvangen) als theorie.

Voorbeeld: wanneer je 3 maanden geleden je eerste pup hebt aangeschaft raad ik je ten zwaarste af om honden te gaan opvangen, je weet namelijk nog te weinig over de taal van het dier, de achtergrond van het diersoort, de ‘markt’ (hiermee doel ik op: waar kunnen dit dier vandaan halen en wat heeft de voorkeur kijkend naar dierenwelzijn) en de verschillende karakters en rassen in de hondenwereld.

Ben je al je hele leven bezig met honden, leer je zo veel mogelijk bij en denk je na jaren kennis vergaren dat het écht jouw doel in het leven is om een asiel te starten: go for it! Maar neem zeker nog even de andere punten goed door.

Zonder passie neemt niemand je serieus, passie kan je niet faken, dat straal je uit als je het echt bezit. Dit voelen mensen -en dieren!- feilloos aan.  

Incasseringsvermogen

Dit vind ik zelf het aller moeilijkste punt: je moet écht stevig in je schoenen staan om een opvang te runnen, want wat je tegen gaat komen, gaat je hart aan stukken scheuren. Dieren die vel over been zijn, konijnen die meer vilt dan konijn zijn, hele kleine hokjes met lagen ontlasting van centimeters dik, getraumatiseerde dieren… Noem het maar op en je gaat het tegen komen. Als je dit leest klinkt het vreselijk, maar als je er met je neus bovenop zit kan je jezelf echt niet groot houden, geloof mij maar. 

Ook zijn er altijd mensen die onredelijk reageren. Mensen die geen dier mogen adopteren omdat ze niet aan je eisen voldoen, mensen die dieren afstaan en ze later opeens terug willen (op deze manier ben ik eens bedreigd), mensen die in discussie gaan en het leed wat ze veroorzaken niet eens onder ogen willen zien. Sommige dagen zijn behoorlijk heftig, en hier kan je je niet op voorbereiden. Dit moet je ondergaan, eelt kweken en doorgaan voor de dieren.

Alles opgeven voor de dieren

Vakanties, een leuk dagje weg, geld uitgeven voor iets voor jezelf: wanneer je een opvang hebt kan je niet zomaar je dieren aan hun lot overlaten of het geld wat je hebt gespaard voor de dierenarts uitgeven aan een avondje stappen. Je zal veel op moeten geven wanneer je je leven voor de dieren gaat geven, en soms is dat echt zwaar, zelfs in je vakantie moet je keihard doorwerken.  

Conclusie? Wanneer je geen passie bezit voor deze prachtige branche, je leven niet wilt opgeven zoals het is of bang bent voor hard werken: start dan geen opvang. Ben je na bovenstaande punten nog steeds 100% zeker dat dit jouw doel in het leven is? Fantastisch! 

Heb je vragen naar aanleiding van bovenstaande of zou je graag contact willen voor overleg en tips? Schroom niet om een reactie te plaatsen of een mailtje te sturen: ik help graag! 


Let op: België

In België zijn de regels net iets anders, hier hoef je geen vakbekwaamheid te behalen voordat je een opvang mag zijn, maar je moet wel een HK nummer hebben. België staat er om bekend dat ze vaker asiels controleren dan dat in Nederland het geval is.

Een erkenning aanvragen doe je door aan bepaalde eisen te voldoen en je krijgt een controlebezoek van de dienst Dierenwelzijn. Wil je meer weten? Lees dan deze website voor meer informatie.

Achterhandverlamming

Wat is dat nu eigenlijk, achterhandverlamming? 

Wanneer tamme ratten een dagje ouder worden kunnen ze -net zoals mensen- ouderdomskwaaltjes krijgen. Achterhandverlamming is één van die kwaaltjes die vrij vaak voorkomt, het is dus belangrijk om dit als baasje te kunnen herkennen. Een verlamde achterhand kunnen ratten (maar ook andere dieren) ook krijgen wanneer ze bijvoorbeeld door een ongeluk een beschadigde ruggenwervel krijgen. Ook zijn er meerdere andere oorzaken zoals nierfalen, daarom is het verstandig altijd even naar de dierenarts te gaan wanneer jouw ratje deze verschijnselen krijgt. Een achterhandverlamming, of ahv, houdt in dat de rat zijn of haar achterhand niet goed meer mee kan krijgen met de rest van het lichaam, doordat de spieren slapper worden. Vaak verergerd deze vorm van verlamming erg geleidelijk. In dit artikel ligt de focus op ahv op oudere leeftijd.

Hoe herken je achterhandverlamming?

Het voornaamste waardoor je (beginnende) achterhandverlamming herkent bij oudere ratten is dat hun achterpootjes soms in vreemde standen staan en niet helemaal meer mee lijken te willen gaan met de voorpoten, ze zien er dan ook letterlijk ‘verlamd’ uit. Dit zal steeds meer opvallen omdat de rat langzaam steeds meer controle verliest over de achterkant van zijn lichaam. Op den duur zal de rat met zijn pootjes gaan slepen als hij zich wilt voortbewegen. De voorpoten hebben dan erg veel kracht nodig omdat ze het hele achterlichaam mee moeten slepen.

undefined
Bij dit ratje kan je zien dat ze haar pootjes niet meer onder haar lijfje kon krijgen als ze lag, dit was de dag waarop ze werd ingeslapen (je kan ook zien dat ze erg mager was geworden)


Wat kan je doen?

Er zijn een aantal opties waardoor je ratje langer kan genieten van zijn of haar leventje:

-Zorg dat hij of zij genoeg beweging krijgt, dit zorgt dat de verlamming geremd wordt. Door de achterpootjes te helpen met bewegen (bijvoorbeeld fietsen in de lucht) zullen de spieren wat sterker worden.

-Houd daarnaast goed in de gaten of je rat nog drinkt (en goed bij het flesje of bakje kan) en eet.

– Er zijn verschillende theorieën over het extra aanbieden van Vitamines (B12) en Omega’s (3 en 6), ga hier echter niet zelf mee dokteren en vraag een knaagdierkundige dierenarts om advies.

– Natuurlijk kan je het beste even naar je dierenarts gaan, dierenartsen met kennis van knaagdieren en/of konijnen zijn vrijwel altijd bekend met deze aandoening.

Wanneer is het genoeg?

Op den duur is het leven van jouw ratje niet meer ‘ratwaardig’ en is het tijd om afscheid te nemen. Er zijn ratten die nog erg lang zichzelf zijn, goed kunnen bewegen, eten en drinken. Na verloop van tijd zal het achteruit gaan, dit kan je merken doordat ze steeds minder controle lijken te hebben over hun achterpootjes en de hele achterkant van het lichaam. Dit kan bij de ene rat nog makkelijk maanden duren, terwijl er ook gevallen bekend zijn van ratten die binnen een paar dagen al gelijk in dat laatste stadium zaten. Wanneer ze het duidelijk veel te moeilijk krijgen met het leven is het eigenlijk het ‘rat-vriendelijkste’ om ze rustig in te laten slapen bij de dierenarts. Zelf maak ik deze beslissing wanneer ze niet meer zelf kunnen eten of drinken, zichzelf niet meer schoon kunnen houden of ze duidelijk oncomfortabel worden door de verlamming.

Middenoorontsteking (MOO)

Wanneer je tamme rat zijn hoofd niet meer recht kan houden en moeite lijkt te hebben met evenwicht, kan dit duiden op een middenoorontsteking. Het komt helaas regelmatig voor dus de meeste ervaren rattenbaasjes zullen het wel eens mee hebben gemaakt. Deze ziekte komt minder vaak voor dan tumoren, abcessen en luchtwegproblemen, maar is alsnog een redelijk veel voorkomende ziekte die erg veel pijn doet en dus snel behandeld moet worden. In dit artikel beschrijf ik hoe je een MOO kan herkennen en wat je het beste kan doen wanneer jouw ratje hier last van heeft.

Wat is een MOO?

MOO staat voor middenooronsteking, dit is een ontsteking diep in de oren, waarbij het hoofd van je rat scheef kan gaan staan. Dit komt omdat het evenwichtsorgaan van ratten in het binnenoor zit en deze wordt aangetast door de ontsteking. Bij een middenoorontsteking kunnen ratten gaan tollen met hun hoofd of rondjes blijven draaien in plaats van recht lopen. Een zeer akelig gezicht en het doet ook ontzettend veel pijn.

undefined
Wave was een rusthuis bewoner die middenoorontsteking had en na behandeling een scheef hoofd bleef houden

Wat te doen?

Wanneer je ziet of denkt dat je ratje een MOO heeft, bel dan direct de dierenarts en vertel dat dit een spoedgeval is. Hoe sneller je erbij bent met de juiste medicatie, hoe meer kans je hebt dat je ratje er weer bovenop komt. Een middenooronsteking kan dodelijk zijn wanneer je hier te lang mee wacht. De dierenarts kan een MOO herkennen door in het oor te kijken met een otoscoop. Naast pijnstilling (bijvoorbeeld Metacam) hebben ratjes met een MOO twee verschillende antibiotica nodig: er wordt vaak flagyl en een antibiotica zoals Synulox waar Amoxicilline met Clavulaanzuur de werkende stof is gegeven. Voorheen werd een antibiotica waarvan de werkzame stof enrofloxacine is (bijvoorbeeld Baytril) gegeven in plaats van flagyl, maar deze antibiotica mag niet meer zomaar worden voorgeschreven.

Zorg dat je de antibiotica een ruime tijd blijft geven, bij voorkeur (minimaal) 3 weken. Ondanks dat deze antibiotica samen hun werk zullen doen om de ontsteking weg te krijgen is de kans aanwezig dat het hoofdje van je rat scheef blijft staan, wanneer de ontsteking weg is zal dit echter geen pijn meer doen. Ratten die scheef blijven lopen kunnen zich doorgaans prima redden en ze kunnen gewoon oud worden met hun afwijkende uiterlijk.

undefined
Wendy woont op dit moment in het rusthuis en heeft na behandeling van haar middenoorontsteking een scheef hoofdje over gehouden.

Zorg dat je je rat apart zet wanneer hij een middenoorontsteking heeft, niet alleen omdat je zo beter kan observeren en medicijnen kan geven, maar ook omdat de ontsteking besmettelijk kan zijn voor je andere ratten.

Let op: het is mogelijk dat er een andere behandeling nodig is voor dezelfde symptomen, omdat een scheve kop ook het gevolg kan zijn van een ander ziektebeeld. Neem daarom altijd eerst contact op met een knaagdierkundige dierenarts.

Het fuzz gen

Een ‘fuzz’ ratje is een tamme rat die bijna geen haar heeft, soms worden ze wel eens naaktrat genoemd, echter klopt dat niet helemaal. Naaktratten bestaan wel, deze hebben helemaal geen haar, maar de meeste ratjes zonder haar die je zal tegenkomen hebben het fuzz gen. Fuzz ratten hebben hier en daar wat dons, zoals op de neus. Helaas zitten er veel nadelen aan deze onnatuurlijke mutatie. In dit artikel lees je waarom.


Op bovenstaande foto zien jullie mijn Wolf, helaas is hij in maart 2022 overleden. In de tijd dat ik ratten heb gehouden als huisdier heb ik een best een aantal fuzz ratten gehad, door hun nadelige genetica waardoor ze sneller ziek zijn heb ik altijd alle fuzz ratten die op mijn pad zijn gekomen zelf gehouden toen ik nog een opvang had. Wolf is één van de weinige fuzz ratten die ruim 2 jaar is geworden. Dit is helaas uitzonderlijk met deze mutatie.

Wat is fuzz nu eigenlijk?
Zoals ik al meldde is fuzz niet naakt, fuzz ratten hebben hier en daar nog dons dat naarmate ze ouder worden minder wordt. Op onderstaande foto zie je het verschil met Wolf die al zijn dons al kwijt was. Dit waren rittens Wax en Razor, zij hadden nog best wel wat donsjes op hun hele lichaam. Helaas zijn ze beide binnen een paar weken nadat ze hier kwamen wonen overleden, ze waren veel te zwak. Fuzz wordt ook nog wel eens verward met dubbel rex, omdat de kruising rex (krulhaar) x rex als uitkomst vaak hele dunne vachtjes heeft.

undefined

De nadelen van fuzz
Een dier zonder haar zou het in de natuur niet overleven, dat is één ding dat zeker is. Nu zijn onze ratten als huisdier sowieso niet meer geschikt om buiten te kunnen overleven, maar wil je ze nog nét iets meer afhankelijk ‘maken’ dan kom je uit bij de fuzz.

Er zijn helaas veel gezondheidsrisico’s, zoals last van de oogjes omdat de wimpers of snorharen in de ogen krullen óf juist bij gebrek aan wimpers. Daarnaast heel snel krasjes of verkoudheid omdat ze geen vacht hebben om zich te beschermen. Ze hebben vaak geen tepels en de dames die wel tepels hebben, hebben geregeld lactatieproblemen waardoor ze hun rittens geen melk kunnen geven. Deze zullen in dat geval een hongerdood sterven.

Daarnaast is een groot deel van de communicatie tussen ratten via de vacht, deze zetten ze uit als ze boos zijn bijvoorbeeld. Een fuzz kan dit niet waardoor communicatie met soortgenoten lastig kan zijn.

Waarom je wél voor fuzz ratjes zou moeten kiezen
Wil je een eerlijk antwoord? Er is geen reden om bewust voor fuzz te kiezen, ze hebben zoveel gezondheidsproblemen, dit weten fokkers ook. Dus fokkers die expres met dit gen fokken houden zich niet bezig met dierenwelzijn, blijf daar alsjeblieft zo ver mogelijk bij vandaan.

Er kan wel eens een fuzz uit twee behaarde ouders komen, hierna is het verstandig om als fokker de lijn goed te observeren en keuzes te maken om door te gaan met deze lijn of niet.

Heel af en toe komen fuzz ratjes in een opvang. Een dier die anders geen kans heeft een thuis geven is natuurlijk altijd goed, maar houdt altijd rekening met de bovenstaande punten over de gezondheid.

Tamme rat kopen of adopteren?

Een van de belangrijkste dingen die je moet doen wanneer je begint aan een huisdier is jezelf inlezen over de basisbehoeften van deze dieren. Zo kom je er al snel achter of een bepaald huisdier iets voor jou is en je ze kan bieden wat ze nodig hebben.

Wat net zo belangrijk is, is nadenken waar je een dier vandaan wilt halen. De meest nobele manier van dieren aanschaffen is het adopteren uit een opvang.

Broodfokkers
Fokkers kan je niet over 1 kam scheren, dus verdeel ik ze in: broodfokker en fokker. Een broodfokker vermenigvuldigd dieren om geld te verdienen, er wordt niet gekeken naar de achtergrond van de dieren voordat ze bij elkaar gezet worden om te fokken (soms is het zelfs familie), er wordt niet met ze naar de dierenarts gegaan als ze ziek zijn. Broodfokkers fokker puur op vraag en op grote schaal. Dieren zitten vaak in lab bakken en zijn niet gewend om aandacht en liefde of goede voeding te krijgen. 9 van de 10 keer zijn dieren die in winkels verkocht worden gefokt door een broodfokker. Ratjes uit dierenwinkels zijn daarom ook vaak erg angstig en kunnen hierdoor gaan bijten of zijn onhandelbaar, ze zijn vaak erg gestrest en hebben lang de tijd nodig om te wennen aan een nieuwe omgeving. Door ratten in dierenwinkels te kopen blijft de vraag naar ratjes bij een broodfokker waardoor hij deze praktijken kan voortzetten. Dit is de reden dat het niet aan te raden om ratjes bij een broodfokker te halen.

Fokkers
Ook onder de fokkers die er dan nog over blijven is er veel verschil, je zult zelf onderzoek moeten doen naar de naam die ze hebben en hoe ze met hun dieren om gaan. Een goede fokker vindt het geen probleem om je te laten zien waar jouw huisdier ratjes vandaan komen, uit welke lijnen (genenpoel) jouw ratten komen en zal ook helpen met overig advies. Zo zullen ze aangeven dat ratten groepsdieren zijn, ze een ruime kooi nodig hebben en dat de tamme rat als huisdier erg veel kan gaan kosten aan dierenartskosten. De kooien die ze hebben zijn ruim, de dieren zien er gezond uit en de rittens zijn al tam voordat je ze adopteert omdat ze er liefde en aandacht aan schenken. Dit zijn fokkers die hart hebben voor dieren en hun welzijn belangrijk vinden, maar natuurlijk zijn er ook fokkers die het niet zo nauw nemen met welzijn. Daarom is het belangrijk veel vragen te stellen en goed op de dieren (gedrag, gezondheid, alertheid) en omgeving (schoon, grote verblijven) te letten. Als het niet goed voelt: doe het dan niet. Het is belangrijk om met een goede start te beginnen aan deze leuke huisdiertjes.

Opvang
In Nederland en België zijn er verschillende knaagdieren- en rattenopvangen die tamme ratjes als huisdier aanbieden. Het aanbod is niet afhankelijk van de vraag, dit houdt in dat er soms heel veel ratten een thuis zoeken en soms zullen er wat minder ratjes zijn die hun ‘forever home’ nog willen vinden. Het doel van een opvang is om de dieren een thuis te geven waar ze altijd mogen blijven, daardoor wordt er een screening gedaan. Er kan dus gevraagd worden hoeveel ervaring je hebt (kan je beter beginnen met ratjes die heel tam zijn of zijn er wat schuwere ratjes die je een goed thuis kan bieden), welke kooi, bodembedekking, wat je voert en naar welke ‘knaagdierkundige’ dierenarts je van plan bent te gaan bij ziekte.

Het belangrijkste bij het adopteren van ratten in plaats van kopen, is dat er geen extra ratten gefokt hoeven worden omdat jij graag een huisdier wilt: zo lang opvangen vol zitten zijn er nog te veel dieren zonder thuis. Goede opvangen zijn eerlijk over het karakter en vinden het niet erg om vragen te beantwoorden of te helpen waar nodig.

Overig
Natuurlijk kan je ook ratten van je buurman overnemen, of bijvoorbeeld via Marktplaats. Houd er wel rekening mee dat ratten duur zijn in onderhoud omdat ze snel ziek kunnen worden en tumoren kunnen ontwikkelen, bij ratten die via via bij jou terecht komen kan je vaak weinig vragen over de afkomst en mensen zijn niet altijd eerlijk wanneer het dier al ziek is of over de leeftijd.

Als beginner zou ik aanraden om naar een opvang te gaan die leuke ratten heeft (rittens of volwassen ratjes) die een thuis zoeken en geschikt zijn om mee te beginnen óf naar een fokker die heel veel informatie geeft, vraagt en ook open is over de gezondheid en lijnen waar de ratten vandaan komen.

Inrichting rattenkooi voorbeeld

Mijn meest favoriete verblijf voor tamme ratjes allertijden is de Savic Royal Suite, een hele fijne rattenkooi die makkelijk in gebruik is. Ook het inrichten is een eitje! Je kan overal makkelijk bij.

De kooien van mijn tamme ratten zijn redelijk vol, maar niet super vol, de ratjes hebben nog ruimte om rond te lopen en lekker veel plekjes om zich te verstoppen. De hangmatten zijn al wat aangeknaagd maar ratten blijven ratten, natuurlijk.

Dit is een voorbeeld van één van de kooien.



Zoals je ziet is er hier en daar nog ruimte, meestal is dit hoe vol de kooien hier zijn. De kooi is verdeeld in twee delen (boven en onder) en in elk deel staan 2 of 3 huisjes, 2 sputniks en 3 tot 5 hangmatten afhankelijk van hun grootte. Elk deel heeft een voerbak en een drinkfles (zijn pas te zien bij de laatste foto).

undefined
De bovenkant heeft 2 huisjes, 2 sputniks en één grote hangmat waar ze in kunnen (de camouflage hangmat) en 2 andere hangmatten. Zoals je ziet zijn mijn ratten gedreven slopers.
undefined
In de onderkant van de kooi hangen ook 3 gatenkaas-hangmatten, staan 2 huisjes en 2 sputniks.

undefined
En hier is te zien dat de mannetjes ratten lekker aan het onderzoeken waren toen hun kooi weer fris was!

Knaagdierenbeurs: waarom wel/niet?

Al ruim 10 jaar bezoek ik regelmatig de grootste knaagdieren- en reptielenbeurs van Nederland, omdat deze beurs óók een hal inricht voor knaagdierenliefhebbers. Veel aspecten van deze beurs vind ik absoluut niet leuk, maar toch ben ik vaak aanwezig. Ik ga jullie uitleggen waarom.

De beurs -exoknaag- wordt georganiseerd door Ter in Houten en valt zoals ik al liet weten tegelijk met de reptielenbeurs. Hij vindt plaats in april, juni, september en december, waarvan de eerste en laatste de grootsten zijn.

Wat is er dan zo erg aan?
Er is één grote hal met reptielen, amfibieën, een aantal exoten en natuurlijk (levend en dood) voederdieren. Wanneer je naar de exoknaag gaat krijg je automatisch ook entree voor dit deel van de beurs. Als je niet tegen bijvoorbeeld voederdieren kan is het niet verstandig om de reptielen hal te bekijken, ook is het altijd weer even schrikken hoe de slangen en andere reptielen gehuisvest zitten in kleine bami bakjes en dergelijke. Niet leuk om te zien en sommige dieren zijn duidelijk gestrest.

In de knaagdieren hal is het iets fijner om rond te lopen, toch staan hier veel fokkers (ook broodfokkers, wat ik hiermee bedoel zal a.s. vrijdag een blogje over online komen) die niet altijd het beste met hun dieren voor hebben en gewoon geld willen zien of zich zó inzetten voor bepaalde kleurtjes of genetische afwijkingen dat het welzijn van de dieren zelf ver te zoeken is, zoals het fuzz gen bij ratjes. Dit noemen wij de ‘grabbelbakken’ en zijn vaak lab bakken met een hoop dieren er in.

Er zijn dus veel mensen die zichzelf wel liefhebber noemen maar het welzijn van de dieren niet voorop zetten, dat vind ik nog altijd erg moeilijk om te zien.

Maar waarom ga ik dan?
Ondanks dat ik zelf onlangs ben gestopt met de opvang, run ik nog wel het Pettings rusthuis en is mijn hele netwerk aan dierenredders te vinden bij de exoknaag. Voor mij is het dus een kwestie van netwerken, maar ook laten zien dat er een alternatief is voor het kopen van dieren op een beurs, namelijk adopteren. Het geven van advies is ook een vast onderdeel wanneer je als opvang een tafel hebt gereserveerd. Hoe meer mensen open staan voor advies hoe beter de dieren het uiteindelijk zullen krijgen, en dat is natuurlijk het doel. Wat ook erg leuk is aan de beurs is dat je er voeding, speelgoed en andere attributen kan kopen voor je dieren.

Opvangen nemen dieren over het algemeen niet mee naar een beurs, tenzij vooraf gereserveerd. Omdat ze vooraf willen weten waar de dieren terecht komen. Als er dieren mee gaan voor adoptie is er dus een afspraak gemaakt met de adoptant en weet een opvang dat het nieuwe baasje goed zal zijn voor de dieren en dat er voldaan wordt aan bepaalde adoptie-eisen.

Aanwinsten!
Heen ging ik met wat spulletjes voor bevriende opvangen die een tafel hadden gereserveerd, zodat ze de spullen konden verkopen om de opvang portemonnee te vullen. Eigenlijk was ik enkel van plan wat lekkers voor mijn chinchilla’s te halen (deze heb begin oktober geadopteerd bij het Knaagspoor), maar ik verliet de beurs met 2 grote tassen vol spullen:

undefined
Knaag dingetjes voor chinchilla’s en allerlei lekkers: johannesbrood, pompoen pitjes, wortelschijfjes, erwtenvlokken en komkommerschijfjes. Dit waren dus de spulletjes die in de planning stonden.

undefinedundefined
Deze verrassing had ik samen met de volgende foto al gedeeld op de Facebook pagina van Pettings rusthuis. Ik kreeg van een naamgenootje (Vera) twee pakjes die ik 10 december pas open mag maken, die ze samen met Naomi en Lily had samen gesteld. Hoe verschrikkelijk lief is dat? Wat er in zit zal op Facebook gedeeld worden.

undefined
Daarnaast kreeg ik een tas vol hangmatjes van rattenopvang Rathalla, omdat mijn ratten gek zijn op het slopen van hangmatten. Woensdag deel ik hoe mijn mannen kooi er nu uit ziet en daar is ook duidelijk te zien dat veel hangmatjes wel een beetje aan vervanging toe zijn.

De spullen zullen goed gebruikt worden en ik ben er onwijs blij mee!

Mijn rattenkooien (2019)

Vandaag heb ik even de schouders er onder gezet om jullie te laten zien hoe de verblijven van mijn tamme ratten er uit zien, omdat ik het goede voorbeeld wil geven. Op dit moment heb ik zelfs naar mijn gevoel net iets te veel ratjes in de kooi van de mannetjes ratten, maar veel van deze dieren zijn zo oud dat ze alleen maar interesse hebben in lekker luieren in hun hangmatjes en huisjes.

“Hoe groot moet een rattenkooi eigenlijk zijn?”, hoor ik je vragen. Een kooi die groot genoeg is voor het aantal ratjes dat je hebt is erg belangrijk. Dit is een van de basis-dingen die je moet weten vóórdat je aan ratjes begint: met een te kleine kooi heb je kans dat je ratjes zich ongelukkig voelen, zich ongewenst gaan gedragen én je hebt een dubbele uitgave omdat je uiteindelijk een nieuwe kooi moet kopen. Een kooi voor 2-3 ratjes moet minimaal 80x50x80 centimeter zijn, hoe groter de groep ratjes, hoe groter de kooi moet zijn.

Er zijn een hoop kooien op de markt waar ik later zeker nog artikelen over wil schrijven, deze blog gaat vooral over de verblijven die ik zelf gebruik, dit is namelijk de kooi die van alle kooien die er zijn (ik durf wel te zeggen dat ik ze bijna allemaal heb geprobeerd) het fijnste is in gebruik. Naast mijn ratten wonen ook mijn twee chinchilla’s in zo’n paleisje.

Hier onder voeg ik een foto toe van mijn ratten hoekje, een voorbeeld voor mooie en handige ratten kooien. Zoals je ziet is de rechter kooi nog niet helemaal in gebruik, dit is omdat ik de dames nog een hele kooi moet geven nadat ze gekoppeld zijn aan de twee nieuwste aanwinsten: Cherry en Pickles.

Voorbeeld ratten verblijf

In het midden zie je het aquarium waar mijn rusthuis hamster Amélie in woont, deze heeft de minimum afmetingen voor huisvesting voor een dwerghamster: 80×40 centimeter. Links en rechts staan de verblijven voor de ratjes, ze zijn identiek en het is de Ferplast royal suite 95. De minimummaten voor kooien voor ratjes worden wel eens aangepast en volgens de nieuwste berekeningen zouden er 9 in één royal suite passen.

De grootste voordelen van deze verblijven:
– Ze zijn groot, dus je hebt ruimte om je groepje uit te breiden wanneer de verzamelwoede toeslaat ;);
– De deuren kunnen helemaal open, hierdoor kan je goed bij alle ratjes en spullen komen en is schoonmaken een fluitje van een cent;
– Inrichten is hierdoor ook makkelijk;
– Ze kunnen gerold worden;
– Wanneer je er een beetje handigheid in hebt kan je ze makkelijk uit elkaar halen en in elkaar zetten, ik heb nog maar 15 minuten nodig voor het uit elkaar halen en 30 voor het in elkaar zetten. Nu moet ik wel zeggen dat ik er al heel wat in en uit elkaar gehaald heb;
– Ze zijn qua ontwerp vrij strak.

De nadelen:
– Het is een flink gevaarte die je in je kamer hebt staan;
– Vrij prijzig in de aanschaf (maar hé, dan heb je ook wat);
– Hij kan gaan roesten;
– Ondanks de opstaande randen heb ik nog vrij veel troep op de grond van ratjes die bodembedekking uit de kooi gooien;
– De bodemplaten zijn niet hufter-proof, als je een ‘knaaggraag’ tussen je ratten hebt zitten kunnen er gaten in geknaagd worden. Gelukkig zijn ze los te bestellen.